Karel de Stoute

Ik ben in het dorp Charlois geboren. Ons huis stond recht tegenover de oude kerk, mijn slaapkamer lag aan de achterkant op de eerste verdieping. Zo had ik iedere dag vanuit het raam niet alleen uitstekend zicht op die nostalgische kerktoren, maar ook op de eerste steen die ooit in de toren is gemetseld. Daarop zijn de wapens aangebracht van de schout en schepenen die toen het initiatief namen tot de bouw. Dat was in 1660. Dat jaartal vergeet ik dus nooit. De oorspronkelijke kerk stamde trouwens uit 1462, toen gebouwdq met toestemming van Karel van Bourgondië, beter bekend onder de naam Karel de Stoute. Zoals u ongetwijfeld weet maakte een groot deel van het huidige Nederland in die tijd deel uit van het machtige Bourgondische Rijk. Het

Karel de Stouteplein iets verderop is naar hem vernoemd. De naam Charlois kwam van het Franse gebied Charolais. De protestantse gemeente in Oud-Charlois trok iedere zondag door de smalle steeg naast ons huis naar deze kerk. Om via de hoofdingang met de zware houten deur naar binnen te gaan. Enige tijd daarvoor had ik dan al een behoorlijk poosje het luide gebeier van de zware kerkklokken gehoord, zo’n 30 meter van mij vandaan. 

Kerkklokken, het gevoel van mijn jeugd

Gelukkig heb ik daar niets aan overgehouden. Of toch wel? Nog steeds als ik op zondag kerkklokken hoor, overvalt mij het gevoel van mijn jeugd. Een aangenaam gevoel, want ik heb goede herinneringen aan die tijd en mijn buurt. Ik ben er naar school geweest, eerst de lagere, daarna de middelbare. Op die laatste school had ik het geluk R tegen te komen. Samen met ons eerste kind gingen wij bijna 50 jaar geleden deze kant op. Daar hebben we nooit spijt van gekregen. Een aantal keren hebben we het hier gehad over de ‘eigenheid’ van de dorpen en steden in West Betuwe. Dat we het graag een beetje willen houden zoals het is. Maar wel met beide benen op de grond. Wie helemaal niets verandert staat stil. Eigenheid is een wat vreemd woord. Ik zie het als een combinatie van eigenwaarde en oorspronkelijkheid. Oorspronkelijkheid kan te maken hebben met het niet navolgen van anderen, van de rest. Eigenwaarde heeft iets van doen met zelfrespect, zelfvertrouwen. Vinden dat je gewoon goed bezig bent. Maar intussen wel open blijven staan voor de positieve kanten van een veranderende wereld. Die oorspronkelijkheid zie ik in het geheel niet meer terug in waar ik vandaan kom. Het is daar té anders geworden. Mijn ouderlijk huis en de school zijn zelfs afgebroken. Het is verre van mijn Charlois, ondanks die toren uit 1660. Mij zien ze daar niet meer terug. Behalve dan natuurlijk al die keren dat ik er toch weer rondstruin.  Alle inwoners van de 26 dorpen en steden in West Betuwe die ook maar enige verbondenheid hebben met de plek waar zij wonen, zouden pal moeten staan voor het behoud van hun omgeving. Voor henzelf maar zeker ook voor alle volgende generaties. Onze omgeving hier is het meer dan waard. ‘Let op uw saeck’. 

Jan Willem Beek